Estate inventory, deed MOOC8/23.4 and 23.3, 20 January 1799
Estate inventory, 20 January 1799
No image of this document is held, but it is transcribed in full below, from the archive's own text.
The document, transcribed in full
TANAP transcription, Huygens Institute (GLOBALISE), CC0-1.0; read from the project's local copy of the series on 2026-09-23. Online: MOOC8/23.4 · MOOC8/23.3.
| Deceased | Marthinus Oosthuijsen (PER-000241, b. 1764), son of Jacobus Oosthuysen d'oude |
| Wives | (1) Maria Elisabeth Kock; (2) Hester Gouws; (3) the widow, Johanna Jacomina Calitz |
| Where | died 'aen den Zwarteberg' at the place of Jacob van der Bank; inventoried a year later at the place of his brother Pieter Cornelis, de Kleine Doornrivier agter de Platte Kloof (PAR-000340) |
| In the model | INV-0031 · SRC-670 · the eight orphans of MOOC8/24.27 |
What this establishes
Two sheets a year apart. The first was written on the ground two days after he died, 20 January 1799, at the Zwarteberg, at Jacob van der Bank's place: "De overleedene heeft geen plaats of eijgendom." A wagon, a horse cart, ten oxen, two hundred sheep, a hundred goats, and the household of a man who had married three times and buried two wives. The second is the Weeskamer's inventory of 22 January 1800, taken "ter plaatze van den burger Pieter Cornelis Oosthuijsen, gen:d de Kleine Doornrivier gel: agter de Platte Kloof". That sentence names the farm the 1802 inventory of his parents left blank: Pieter Cornelis's place was the Kleine Doornrivier, behind the Plattekloof, and both his brother's estate and his parents' were given in there.
Eight children with three wives, and the ages fix them. Johan Hendrik Christoffel 15 by Maria Elisabeth Kock; Marthinus Johannes 12, Jacobus Johannes Ockert 10, Catharina Johanna 8½, Stephanus 6½ and Andreas Jacobus 5 by Hester Gouws; Fredrik Jacobus 2 years 9 months and Dina Carolina 1 year 3 months by the widow Calitz. These are the eight orphans whom MOOC8/24.27 parcels out among an uncle, two neighbours and a stepfather two years later.
The debts say where the family was. He owed his own father, Jacobus d'oude, Rd 100 at six per cent on a bond; Johan Hendrik Christoffel Oosthuijsen Rd 110; the widow of Johannes Christiaan Kock (his first wife's family) Rd 74:36; Stephanus Gouws (his second wife's) Rd 29:6; Jan Crafford Rd 23. Gerrit Oosthuijsen and Andries Heysen were paid on 17 November 1799, and Jan Frederik Smit for the costs of the auction "bij Pieter Corn:s Oosthuysen".
Which Swartberg is open. The same household's next estate (MOOC8/56.13a, his sister Jacoba Cornelia, married to this Jacob van den Bank) holds a debt for the opstal of Mistkraal on the Touwsberg, and his brother Gerrit Johannes's places were Buffelskloof "over de Plattekloof" and Okkerskraal (MOOC8/57.36a). That cluster is the Ladismith country under the Klein Swartberg: Mistkraal is Ladismith No. 121 on the Touwsberg, Buffelskloof Ladismith No. 97 and Okkerskraal Ladismith No. 200, all within thirty kilometres of Riversdale's Kleine Doorn Rivier No. 1, which lies behind the Langeberg's Platte Kloof No. 90 exactly as the clerk wrote it. The Kleine Doornrivier is placed there on that reading. The other candidate is Oudtshoorn No. 216, Klein Doorn Rivier, seven kilometres from the loan place his father held in 1765 and beside the Groot Doornsrivier that Appel's table of settled Kannaland farmers (SRC-689) has under O. Heyns from 1766; it would need the Platte Kloof to be George's No. 131. LEAD-0364. not yet verified
The text as the clerk wrote it
MOOC8/23.4
{17990120} 20 Januarij 1799 Marthenus Osthuijsen
Invetarium opgenomen aen den Zwarteberg ter plaetse by Jacob van der Bank over den boedel des overleeden Marthenus Osthuijsen in prensie van deze ondergetekende getuygen
De overledene heeft nagelaten aen kinderen als volgt
<table> <tbody> <tr> <td>van d' overleden eerste vrou, een zoon</td> </tr> <tr> <td>van des zelfs overleeden tweede vrouw, 5 kinderen</td> </tr> <tr> <td>van de zelfs overleden nagelaten derte vrouw, twee kinderen</td> </tr> </tbody> </table>
De overleedene heeft geen plaats of eijgendom
<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Aen goederen</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>een half gesleten waagen met zyn combelette toe behooring</td> </tr> <tr> <td>een half gesleten paarden karre</td> </tr> <tr> <td>tien trek oossen</td> </tr> <tr> <td>twee aentelpaarden met haare villen</td> </tr> <tr> <td>twee hondert aentel schaapen</td> </tr> <tr> <td>een hondert aentel bokken</td> </tr> </tbody> </table>
<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Aen huijs mobelien</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>twee oude stoelen</td> </tr> <tr> <td>twee half gesleten kisten</td> </tr> <tr> <td>twee half gesleten half aam en een anker vat</td> </tr> <tr> <td>een half gesleten carn vat</td> </tr> <tr> <td>een zeep pot ent vier half gesleten potten</td> </tr> <tr> <td>een oude zadel</td> </tr> <tr> <td>drie graven ent drie bikken</td> </tr> <tr> <td>viertien basseleijn tafel porten ent een tienne tafel pot</td> </tr> <tr> <td>vier tafel schotels</td> </tr> <tr> <td>zestien tinne lepels ent agt vorkens</td> </tr> <tr> <td>twee eerden potten</td> </tr> <tr> <td>twee oude schaaven</td> </tr> <tr> <td>een hand zag ent en boor</td> </tr> <tr> <td>twe houwt buijl</td> </tr> <tr> <td>agt hobbels</td> </tr> <tr> <td>vier kooren zaken</td> </tr> <tr> <td>een eijmer</td> </tr> <tr> <td>een vuurtang</td> </tr> <tr> <td>een oude ploeg schaar</td> </tr> <tr> <td>twintig metten kooren</td> </tr> </tbody> </table>
De overleeden Martenus Oosthuijsen heeft an schuld nagelaten als volgt
<table> <tbody> <tr> <td>aen Johan Hendrik Christoffel Oosthuijsen diebet een hondert ent tien reysdalers</td> </tr> <tr> <td>diebet aen de weduwe Kok 74 r: 6 schel:</td> </tr> <tr> <td>diebet aen Stephanis Kouws 29 r: 1 schel:</td> </tr> <tr> <td>diebet aen Jan Cramfort 23 r:</td> </tr> <tr> <td>Andreas Huysen 10 r: 3 schel:</td> </tr> <tr> <td>diebet aen Gerhard Oosthuijsen 5 r:</td> </tr> </tbody> </table>
Dat dezes inventarium in alles zijne rigtigheijd heeft verklaren wej met het woord van onderstande getuygen
Johanna Jacomine Calits de wedewe Ooshuijs
Johannes Nel, velt cornet
David M: Koker
Carl Ostwald, als schryver
J:M: Heberg
ter plaatse by J: v: d: Bank, den 20:te Janu: 1799
MOOC8/23.3
{18000122} 22 Jannuarij 1800 Marthinus Oosthuijsen , Johanna Jacomina Calits
J: Ackerveld
Inventaris van alle zodanige goederen, als er door wijlen den burger Marthinus Oosthuijsen, en deszelfs nagelaatene weduwe Johanna Jacomina Calits in gemeenschap bezeeten, en door eerstgem: met er dood ontruimd en nagelaten mitsgaders, heden opgenoomen en in waaren weezen bevonden geworden zijn, namentlijk
<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Losse goederen</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>een oude ossewagen met 5 jukken, en 1 trektouw</td> </tr> <tr> <td>een oude paarde kar</td> </tr> <tr> <td>een wagenkist</td> </tr> <tr> <td>een tentzijl</td> </tr> <tr> <td>een ledige botervaatje</td> </tr> <tr> <td>een karn vaatje</td> </tr> <tr> <td>twee ledige halfaamen</td> </tr> <tr> <td>een parthij hoepels</td> </tr> <tr> <td>een oude ploeg schaar</td> </tr> <tr> <td>drie oude pikken</td> </tr> <tr> <td>drie oude graaven</td> </tr> <tr> <td>een hamer</td> </tr> <tr> <td>een boor</td> </tr> <tr> <td>twee avegaars</td> </tr> <tr> <td>drie bytels</td> </tr> <tr> <td>een winkelhaak</td> </tr> <tr> <td>een kou bijtel</td> </tr> <tr> <td>een gatschijf</td> </tr> <tr> <td>een deurslag</td> </tr> <tr> <td>twee bijlen</td> </tr> <tr> <td>een dissel</td> </tr> <tr> <td>een spanzaag</td> </tr> <tr> <td>twee schaaven</td> </tr> <tr> <td>een slijpsteen</td> </tr> <tr> <td>een plank van 20 voet</td> </tr> <tr> <td>twee zikkels</td> </tr> <tr> <td>een keldertje met rommeling</td> </tr> <tr> <td>een zadel</td> </tr> <tr> <td>vyff yzere potten</td> </tr> <tr> <td>twee aarde potten</td> </tr> <tr> <td>een vuurtang</td> </tr> <tr> <td>een koekepan</td> </tr> <tr> <td>een rooster</td> </tr> <tr> <td>een kopere keeteltje /defect</td> </tr> <tr> <td>een aarde kom</td> </tr> <tr> <td>twee aarde borden</td> </tr> <tr> <td>drie aarde kommetjes</td> </tr> <tr> <td>veertien porcelaine borden</td> </tr> <tr> <td>een porcelaine slaakom</td> </tr> <tr> <td>een porcelaine kommetje</td> </tr> <tr> <td>een tinne schootel</td> </tr> <tr> <td>een tinne bord</td> </tr> <tr> <td>een tinne soepleepel</td> </tr> <tr> <td>een tinne koffijkan</td> </tr> <tr> <td>een tinne trekpotje</td> </tr> <tr> <td>drie en twintig tinne leepels</td> </tr> <tr> <td>elff staale vorken</td> </tr> <tr> <td>een ledige medicijn kistje en eenige flesjes</td> </tr> <tr> <td>een spiegel</td> </tr> <tr> <td>een ledige kist</td> </tr> <tr> <td>drie stoelen</td> </tr> <tr> <td>eenig oud bedde goed</td> </tr> <tr> <td>een water emmer</td> </tr> <tr> <td>vier oude zakken</td> </tr> </tbody> </table>
<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Beestiaal</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>twee merries</td> </tr> <tr> <td>tien ossen</td> </tr> <tr> <td>een honderd en twee bokken</td> </tr> <tr> <td>een honderd ses en tachtig schaapen</td> </tr> </tbody> </table>
<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Schulden</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td> </td> <td> </td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td> </td> <td>aan des overl:s vader Jacobus Oosthuijsen d' oude teg:s 6 pc:o in 't jaar volg:s obligatie</td> <td>100:--</td> </tr> <tr> <td>deese is minderjarig</td> <td>aan Johan Hend:k Christ:l Oosthuijsen</td> <td>110:--</td> </tr> <tr> <td> </td> <td>aan de weduwe Joh:s Christ:n Kock</td> <td>74:36</td> </tr> <tr> <td> </td> <td>aan Stephanus Gousch</td> <td>29:6</td> </tr> <tr> <td> </td> <td>aan Jan Crafford</td> <td>23:--</td> </tr> <tr> <td>voldaan</td> <td>aan Andries Heysen</td> <td>10:18</td> </tr> <tr> <td>voldaan den 17 November</td> <td>aan Gerrit Oosthuijsen</td> <td>5:--</td> </tr> <tr> <td>voldaan den 17 November</td> <td>aan Jan Fred:k Smit voor de betaalde onkosten tot 't houden der vendutie bij Pieter Corn:s Oosthuysen</td> <td>22:14</td> </tr> </tbody> </table>
<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Kinderen</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>met des overleedenes eerste vrouw Maria Elisabeth Kock</td> <td>een zoon, Johan Hend:k Christoffel oud 15 jaaren</td> </tr> <tr> <td rowspan='5' style='vertical-align: middle;'>met deszelfs tweede vrouw Hester Gousch</td> <td>een zoon, Marthinus Johannes oud 12 jaaren ruim</td> </tr> <tr> <td>een zoon Jac:s Joh:s Ockert oud 10 jaaren ruim</td> </tr> <tr> <td>een dogter, Catharina Johanna oud 8 1/2 jaaren</td> </tr> <tr> <td>een zoon Stephanus oud 6 1/2 jaaren</td> </tr> <tr> <td>een zoon Andreas Jacobus oud 5 jaaren sch:s</td> </tr> <tr> <td rowspan='2' style='vertical-align: middle;'>met zijn nagelatene weduwe</td> <td>een zoon, Fredrik Jacobus oud 2 jaar 9/m:</td> </tr> <tr> <td>een dogter, Dina Carolina oud 1 jaar 3/m:</td> </tr> </tbody> </table>
Aldus gedaan en g'inventariseerd op den 22:ste dag der maand Jannuarij 1800 ter plaatze van den burger Pieter Cornelis Oosthuijsen, gen:d de Kleine Doornrivier gel: agter de Platte Kloof , volgens 't op en aangeeven van de voorm:e weduwe Oosthuijsen, dewelke betuigde hier inne ter goeder trouwe te hebben te werk gegaan, en niets haar weetens verzweegen of agter gehouden, en dus bereid zijnde de voorenstaande opgaaven ten allen tyde, des vereischt, met solemneele eede te bevestigen, met verdere belofte, zo iets nader tot den boedel specteerende mogte komen te ontdekken deeze inventaris daar meede te zullen amplieeren, en zulks in 't by weezen van den geregtsbode Hend:k van As d' oude en Johan Philip Schneegelsberg, als getuigen, /was geteekend/ Johanna Jacomina Calits /in margine stond/ als getuigen /was geteekend/ H:k van As d' oude J:P: Schnegelsberg /lager/ In kennisse van mij /get:d/ A:s Stockenstrom Secret:s
Accordeert: A:s Stockenstrom, Secret:s
Transcription © TANAP / Globalise; published with the repository and reference named, as above.
The estate
- Archive reference
- MOOC8/23.4 and 23.3
- Taken
- 20 January 1799
- Death
- before 1799-01-20
- Place as written
- aen den Zwarteberg, at the place of Jacob van der Bank (1799); de Kleine Doornrivier agter de Platte Kloof, the place of Pieter Cornelis Oosthuijsen (1800)
- Officials present
- 1799: field cornet Johannes Nel; witnesses David M. Koker, Carl Ostwald, clerk J.M. Heberg. 1800: Secretary A. Stockenstrom; witnesses the geregtsbode Hendrik van As d'oude and Johan Philip Schneegelsberg
Notes on this inventory
{'text': 'Read 2026-09-23; the full text and a reading in both languages are at sources/inventories/MOOC8-23-4-23-3-oosthuijsen-calitz-1799.md. Testator ids name the model's person where the sheet's deceased or spouse is one; a widow or husband not in the model is named in testator_names only.', 'superseded': False, 'answered_by': None}
The record
- Type
- Estate inventory
- Deed
- MOOC8/23.4 and 23.3
Citation
- Title
- MOOC8/23.4 and 23.3 - the estate of Marthinus Oosthuijsen, husband of Johanna Jacomina Calitz: the inventory taken at the Zwarteberg on 20 January 1799 and the Weeskamer's inventory of 22 January 1800 at de Kleine Doornrivier
- Repository
- Cape Archives (KAB), Master of the Orphan Chamber; transcription published by TANAP / Globalise (Huygens KNAW)
- Reference
- MOOC8/23.4 and 23.3, 1799-01-20
- Type
- estate inventory
- Retrieved
- 2026-09-23
The ground it is about
Kleine Doornrivier No. 1 (Riversdale) 1
Research notes
Transcription only; Text from the TANAP/Globalise Cape transcriptions, read from the project's local copy; the original is at the Western Cape Archives (KAB). Added 2026-09-23 from the eGGSA probate-index review (session-archive/2026-09-23). Readable transcription with the reading in both languages at sources/inventories/MOOC8-23-4-23-3-oosthuijsen-calitz-1799.md and sources/inventories/af/.
The research behind this page, kept separate from it: dated working notes, open questions, and what is not yet settled.