Estate inventory, deed MOOC8/16.11a, b, c and d, 25 June 1776

TANAP transcription, Huygens Institute (GLOBALISE), CC0-1.0; read from the project's local copy of the series on 2026-09-23. Online: MOOC8/16.11d · MOOC8/16.11c · MOOC8/16.11b · MOOC8/16.11a.

What this establishes

Four sheets on one estate, which is what makes it useful. The joint inventory of June lists the house and the stock without prices: sixty-three cattle, five hundred sheep, fourteen goats, three horses "lopende bij Jan Carsten", a wagon, a plough, four pistols and a musket, and "1 kas aloë naar gissing zwaar 400 lb", four hundred pounds of aloe, the Kafferkuils farmer's cash crop. The appraisal of August, in a neighbour's phonetic Dutch, prices it: 575 sheep at Rd 138, 53 cattle at Rd 159, the opstal at Rd 10, the whole at Rd 381:2. The secretary's letter says an auction would fetch no more. The Weeskamer's December sheet is the clean copy. The debts were Rd 116 of arrear recognitie, Rd 150 to the Weeskamer at the Cape, and small sums to Jan Corenus, Meijer, le Roux and Appel.

Two names for one farm. The clerk writes de Modder Fenteijn on the Kafferkuils; the neighbours write de Hectors Craal and de Hekdoors Craall. The 1799 estate MOOC8/23.9, already met in the sweep of the MOOC8 series (SRC-467), has a Modderfontein "over de Kafferkuils rivier", the Riversdale farm of diagram 592/1831. The second name has not been placed.

Wessel. The six-year-old is the Wessel Oosthuysen who signs as field cornet in 1821 (MOOC8/37.48) and on the Swellendam memorial of 1825.

The text as the clerk wrote it

MOOC8/16.11d

{17760625} 25 Junij 1776 Willem Marten Oosthuijsen , Sara Pretorius

Inventaris van alle zoodanig beestiaal en andere goederen als door wijlen den burger Willem Marten Oosthuijsen en deszelfs agtergeblevene wed:w Sara Pretorius tot dus verre in gemeenschap zijn bezeten geweest, bestaande dezelve in als volgt

<table> <tbody> <tr> <td>Een opstal van een 's E: Comp:s leenings plaats gen:t de Hectors Craal</td> </tr> </tbody> </table>

<table> <thead><tr><td colspan='100%'>In de combuijs</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>1 pan</td> </tr> <tr> <td>4 emmers</td> </tr> <tr> <td>5 stoelen</td> </tr> <tr> <td>6 tinne borden</td> </tr> <tr> <td>4 porcelyne borden</td> </tr> <tr> <td>3 tinne kommen</td> </tr> <tr> <td>1 boter potje</td> </tr> <tr> <td>1 strijkyzer</td> </tr> <tr> <td>1 tinne zuijkerpotje</td> </tr> <tr> <td>2 rakken</td> </tr> <tr> <td>1 lepelrak waar op</td> </tr> <tr> <td>13 tinne lepels</td> </tr> <tr> <td>6 stale vorken</td> </tr> <tr> <td>1 tafel</td> </tr> <tr> <td>2 karns</td> </tr> <tr> <td>3 botervaten</td> </tr> <tr> <td>1 roer</td> </tr> <tr> <td>4 pistolen</td> </tr> <tr> <td>1 zadel</td> </tr> <tr> <td>3 yzere potten</td> </tr> <tr> <td>1 yzere comfoor</td> </tr> <tr> <td>1 kopere theeketel</td> </tr> <tr> <td>2 bylen</td> </tr> <tr> <td>1 zoutvaatje</td> </tr> <tr> <td>1 tinne trekpot</td> </tr> <tr> <td>1 houwer en draagband</td> </tr> <tr> <td>2 halve kistjes</td> </tr> <tr> <td>4 kommetjes in soort</td> </tr> <tr> <td>1 bed met een peul, 2 kussens en 1 combaars</td> </tr> <tr> <td>1 vat</td> </tr> <tr> <td>6 bottels</td> </tr> <tr> <td>1 kopere trekpotje</td> </tr> <tr> <td>3 zaagen in soort</td> </tr> <tr> <td>4 schaaven</td> </tr> <tr> <td>4 hamers</td> </tr> <tr> <td>1 avegaar</td> </tr> <tr> <td>3 booren</td> </tr> <tr> <td>1/2 aam</td> </tr> <tr> <td>1 dissel</td> </tr> <tr> <td>6 beijtels</td> </tr> <tr> <td>1 krabmes</td> </tr> <tr> <td>3 wijngaard messen</td> </tr> <tr> <td>1 setijzer</td> </tr> <tr> <td>2 vijlen</td> </tr> <tr> <td>1 koornzift</td> </tr> <tr> <td>1 kas aloë naar gissing zwaar 400 lb</td> </tr> <tr> <td>1 tentzeijl</td> </tr> <tr> <td>1 wagen</td> </tr> <tr> <td>1 voorstelploeg</td> </tr> <tr> <td>3 paarden</td> </tr> <tr> <td>63 beesten</td> </tr> <tr> <td>500 schaapen</td> </tr> <tr> <td>14 bokken</td> </tr> <tr> <td>3 paarden lopende bij Jan Carsten</td> </tr> </tbody> </table>

<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Schulden des boedels</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>de E: Comp: over agterstallige recognitie penn:</td> <td>116:--</td> </tr> <tr> <td>de Weescamer aan Cabo de Goede Hoop</td> <td>150:--</td> </tr> <tr> <td>aan de colonie van Swellendam over ponton, schapen en beesten geld</td> <td>8:16</td> </tr> <tr> <td>Jan Corenus</td> <td>20:--</td> </tr> <tr> <td>s:r Gerrit Hendrik Meijer</td> <td>5:--</td> </tr> <tr> <td>Daniel le Roux d' oude</td> <td>5:--</td> </tr> <tr> <td>Ferdinand Appel</td> <td>3:--</td> </tr> <tr> <td>Somma</td> <td>Rd:s307:10</td> </tr> </tbody> </table>

Aldus gedaan en geinventariseert aan de Hectors Craal op den 25 Junij 1776 op het aan en opgeven van bovengem: Sara Pretorius dewelke verklaarde zulx haar beste wetenschap te hebben gedaan met belofte om by aldien by dezen inventaris iets mogte wezen geomitteert denzelven naderhand daar mede te zullen amplieeren praesenteerende, des gerequireerd werdende dezen met den gewoonlijken boedeleed te bevestigen; ende zulx alles in 't bywezen der burgeren Andries van Rooijen Reijnierz en Willem Christiaan Bouwer als getuijgen, die de minute dezes benevens de inventarisante ende mij Secretaris mede behoorlijk hebben onderteekend.

t Welk ik getuijge: M: Blankstein, Secret:s

MOOC8/16.11c

{17760828} 28 August 1776 Willem Marten Oosthuijsen

Wardering van de goederen van de weduwe Osthousen

<table> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>Een oude opstal staande op de blads genaamt de Hekdoors Craall</td> <td>10:--</td> </tr> <tr> <td>vijf honderd en vijf en seventig schaape</td> <td>138:--</td> </tr> <tr> <td>drij en vijftig beeste a 3 r</td> <td>159:--</td> </tr> <tr> <td>een oude waagen</td> <td>15:--</td> </tr> <tr> <td>vier eijmers</td> <td>2:--</td> </tr> <tr> <td>een bank</td> <td>0:2</td> </tr> <tr> <td>drij eijsere botte</td> <td>2:--</td> </tr> <tr> <td>dwee karn</td> <td>2:--</td> </tr> <tr> <td>een koke ban en flees fork</td> <td>0:2</td> </tr> <tr> <td>dwee ouwe seekels</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>sess oude stoole</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>een vier dang</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een halve kist</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>sess dinne borde</td> <td>4:--</td> </tr> <tr> <td>vier groove basteleijne borde</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een rak met dwalf lepels</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een merri baard</td> <td>1:--</td> </tr> <tr> <td>een hengst baard</td> <td>25:--</td> </tr> <tr> <td>een bardeij romeling</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>vijf hamers in soord</td> <td>1:--</td> </tr> <tr> <td>vier schaaven</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>dwee kleene saagen</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>vier bijdels</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>dwee feijlen</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een boor</td> <td>0:2</td> </tr> <tr> <td>een bardeij romeling</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>dwee beijle, een snijmess</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>een schiet geweer</td> <td>6:--</td> </tr> <tr> <td>dwee oude bistoolen</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een sijt geweer</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een oude roor loop</td> <td>0:2</td> </tr> <tr> <td>een oude waagen kist</td> <td>0:3</td> </tr> <tr> <td>een botter fat</td> <td>3:--</td> </tr> <tr> <td>een oude waagen dend</td> <td>1:4</td> </tr> <tr> <td>een oude saal</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>sess oude sake</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>een oude fat</td> <td>1:--</td> </tr> <tr> <td>een daafell</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>dwee rake</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een bardeij romeling</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een slijpsteen</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een bardeij hout</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een oude fat</td> <td>0:1</td> </tr> <tr> <td>een half aann</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een oude fat</td> <td>0:2</td> </tr> <tr> <td>een oude kist</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een bardeij romeling</td> <td>0:2</td> </tr> <tr> <td>drij dine come</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>wat dee goot</td> <td>0:4</td> </tr> <tr> <td>een oude comvoijr met een ketel</td> <td>1:--</td> </tr> <tr> <td>een voor ploog</td> <td>1:4</td> </tr> <tr> <td>Soma</td> <td>Rd:s381:2</td> </tr> </tbody> </table>

Dato den 28 August 1776.

Het welk wij gedoijgen: C:F: Man, G: Kock

So het sijnde scholden van de weduwe Osthoüsen volgens hantschrift an de weduwe De Braün

<table> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>Soma</td> <td>150:--</td> </tr> <tr> <td>aan Jan Corijnus</td> <td>20:--</td> </tr> <tr> <td>Ferdenand Apell</td> <td>4:--</td> </tr> <tr> <td>Daniel Lerou</td> <td>5:--</td> </tr> <tr> <td>Cristian Rijmers</td> <td>2:2</td> </tr> <tr> <td>aan de heer Snijman</td> <td>3:--</td> </tr> <tr> <td>Hanness Mauk</td> <td>3:--</td> </tr> <tr> <td>Cornelis van der Geügt</td> <td>1:2</td> </tr> <tr> <td>Jan du Boüs</td> <td>1:2</td> </tr> <tr> <td>aan de E:e Combagni</td> <td>91:--</td> </tr> <tr> <td>Soma</td> <td>Rd:s280:6</td> </tr> </tbody> </table>

Dato den 28 Aügust 1776.

Als gedoijgen: H: Kock, C:F: Man

De beesten van drij kinderen

<table> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>betragt de soma van</td> <td>14</td> </tr> <tr> <td>[ ..... ]an schaapen</td> <td>25</td> </tr> <tr> <td>een merri baard</td> </tr> </tbody> </table>

MOOC8/16.11b

{17760830} 30 Augustus 1776 Willem Marten Oosthuijsen

Aan d' heer Blankenstijn, Secretaris van de colonie van Swellendam

Mijn Heer

Deese inleggende papieren dienen om aangaande den boedel van de w:we Oosthuijsen, so door twee burgers taxeert met daarvan afgaande schulden, hierbij koomende beneevens het vee den kinderen toe behoorende besonders uijtgeset so die taxatie so blijft sal borge voor de kinders staan, ik denke niet dat op venditie meer sal gemaakt worden. Ik hebbe d' eere naar hertelijke groeteniss mijn te noemen

Kafferkeuls Rivier den 30 Aug:s 1776.

Mijn Heer, U: d:w: dienaar: J:P: le Grancie

MOOC8/16.11a

{17761207} 7 December 1776 Willem Marten Oosthuijsen

Hemmij

Inventaris mitsg:s taxatie van alle sodanige goederen als er ab intestato metter dood syn ontruijmt ende nagelaten door den landbouwer Willem Marten Oosthuijsen ten voordeele van syne overgeblevene huysvrouw Sara Pretorius ter eenre, mitsg:s hunne bij den anderen in huwelyk verwekte drie minderjarige kinderen, met namen

<table> <tbody> <tr> <td>1) Johannes Marthinus oud 10 jaren</td> <td rowspan='3' style='vertical-align: middle;'>ter andere sijde</td> </tr> <tr> <td>2) Wessel oud 6 jaren en</td> </tr> <tr> <td>3) Willem Oosthuysen oud 2 jaren</td> </tr> </tbody> </table>

Sodanig en indiervoegen als deselve door den secretaris van Swellendam mon:s Menso Blankensteyn en getuygen geinventariseert is en door de ondergeteekende gecommitteerde Weesmeesteren getaxeert in maniere als volgt, namentlijk

<table> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>Een opstal staande op de leening plaats genaamt de Modder Fenteijn gelegen aan de Caffer Kuijlsrivier</td> <td>10:--</td> </tr> <tr> <td>1 koekepan</td> <td>0:12</td> </tr> <tr> <td>4 emmers met haar bank</td> <td>2:12</td> </tr> <tr> <td>5 oude stoelen</td> <td>0:36</td> </tr> <tr> <td>6 tinne borden</td> <td rowspan='2' style='vertical-align: middle;'>1:6[ ..... ]</td> </tr> <tr> <td>4 porcelijne borden</td> </tr> <tr> <td>3 tinne commen</td> <td>0:24</td> </tr> <tr> <td>1 boterpotje</td> <td rowspan='5' style='vertical-align: middle;'>1:6</td> </tr> <tr> <td>1 strijk yser</td> </tr> <tr> <td>2 rakken</td> </tr> <tr> <td>1 lepel rak</td> </tr> <tr> <td>13 tinne lepels</td> </tr> <tr> <td>1 tinne suijker potje</td> <td rowspan='3' style='vertical-align: middle;'>0:24</td> </tr> <tr> <td>1 tinne trekpot</td> </tr> <tr> <td>6 stale vorken</td> </tr> <tr> <td>1 tafel</td> <td>0:24</td> </tr> <tr> <td>2 karns</td> <td>2:--</td> </tr> <tr> <td>3 botervaten in zoort</td> <td>3:18</td> </tr> <tr> <td>1 snaphaan</td> <td>6:--</td> </tr> <tr> <td>4 pistoolen</td> <td>0:24</td> </tr> <tr> <td>1 sadel</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>3 ysere potten</td> <td>2:--</td> </tr> <tr> <td>1 ysere comfoir</td> <td rowspan='2' style='vertical-align: middle;'>1:--</td> </tr> <tr> <td>1 kopere theeketel</td> </tr> <tr> <td>2 bijlen</td> <td>0:36</td> </tr> <tr> <td>1 soutvaatje</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>1 houwer en draagband</td> <td>1:--</td> </tr> <tr> <td>2 halve kistjes</td> <td>0:42</td> </tr> <tr> <td>4 kommetjes in soort</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>1 bed, 1 peul, 2 kussens en 1 combaars</td> <td>0:--</td> </tr> <tr> <td>1 vat</td> <td>1:--</td> </tr> <tr> <td>6 bottels</td> <td>0:12</td> </tr> <tr> <td>1 koper trekpotje</td> <td>0:24</td> </tr> <tr> <td>3 sagen in soort</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>4 schaaven</td> <td rowspan='2' style='vertical-align: middle;'>1:24</td> </tr> <tr> <td>4 hamers</td> </tr> <tr> <td>1 avegaar</td> <td>0:12</td> </tr> <tr> <td>3 booren</td> <td>0:12</td> </tr> <tr> <td>1 half aam</td> <td>0:36</td> </tr> <tr> <td>1 dissel</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>6 beytels</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>1 krabmes</td> <td rowspan='3' style='vertical-align: middle;'>0:12</td> </tr> <tr> <td>3 wyngaad messen</td> </tr> <tr> <td>1 setyser</td> </tr> <tr> <td>2 fijlen</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>1 koorn sift</td> <td>0:6</td> </tr> <tr> <td>1 tent zeijl</td> <td>1:24</td> </tr> <tr> <td>1 oude wagen</td> <td>15:--</td> </tr> <tr> <td>1 voorstelploeg</td> <td>1:24</td> </tr> </tbody> </table>

<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Beestiaal</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>63 beesten</td> <td>189:--</td> </tr> <tr> <td>514 schapen en bokken</td> <td>128:12</td> </tr> <tr> <td>6 paarden waarvan een aan de kinderen behoord</td> <td>30:--</td> </tr> </tbody> </table>

<table> <thead><tr><td colspan='100%'>Lasten</td></tr></thead> <tbody> <tr> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s</td> <td>Rd:s</td> </tr> <tr> <td>aan de Weescamer ingevolge Weesmeesteren kennis in dato 14 April 1764 groot in capitaal ƒ450 ofte</td> <td>150:--</td> </tr> <tr> <td>met een jaar daar op verlopene renten</td> <td>9:--</td> </tr> <tr> <td>aan Jan Carinus</td> <td>20:--</td> </tr> <tr> <td>aan Daniel le Roux d oude</td> <td>5:--</td> </tr> <tr> <td>aan Cornelis van der Juigt</td> <td>1:12</td> </tr> <tr> <td>aan Jan Buijs d oude</td> <td>1:12</td> </tr> <tr> <td>aan de colonie van Swellendam over ponten, schapen en beesten geldt</td> <td>8:16</td> <td>194:40</td> </tr> <tr> <td>Komt voor her overschot op deezen boedel</td> <td>&nbsp;</td> <td>Rd:s310:32</td> </tr> </tbody> </table>

Aldus geinventariseert en getaxeert ter Weescamer aan Cabo de Goede Hoop den 7:e Decb: 1776.

Als gecomm: Weesm:ren: G:s H:k Cruijwagen, C:G: Maasdorp

Sara Pretorus

Mij preesent: O:G: de Wet, Secret:s

---

Transcription © TANAP / Globalise; published with the repository and reference named, as above.